strona główna | ważne informacje | ostatnio dodane | wejście do piko | kontakt




baza szkół i placówek oświatowych

kalendarium kuratora

konkursy przedmiotowe kuratora

przykłady dobrych praktyw w szkole

Profilaktyka agresji i przemocy w szkołach

Podnoszenie jakoœci pracy szkół

Uczeń niepełnosprawny w szkole

Wspieranie rozwoju dzicka młodszego

Szkolnictwo Zawodowe

BIP biuletyn informacji publicznej
dla dyrektorów i samorządów  Jesteś w dziale dla dyrektorów i samorządów » Informacje bieżące

2013-03-26 21:17 / 3513   K. Bylickiważna informacja dla dyrektorów i samorządów
Międzypowiatowe konferencje na temat jakości edukacji - podsumowanie

,,Jak poprawić efekty kształcenia?” – pod takim hasłem odbywały się w pierwszej połowie marca konferencje zainicjowane i zorganizowane przez Kuratorium Oświaty w Bydgoszczy poświęcone efektom  kształcenia w liceach ogólnokształcących województwa kujawsko-pomorskiego. Głównym celem spotkań zorganizowanych Radziejowie, Bydgoszczy, Grudziądzu, Tucholi i Toruniu  była diagnoza sytuacji w obszarze wyników egzaminów zewnętrznych,  określenie czynników mających wpływ na efekty kształcenia oraz zaproponowanie systemowych działań wspomagających pracę szkół. W debatach wzięli udział dyrektorzy liceów ogólnokształcących,  przedstawiciele organów prowadzących oraz konsultanci i doradcy ośrodków kształcenia nauczycieli. W spotkaniach uczestniczyła pani Anna Łukaszewska,  Kujawsko-Pomorski Kurator Oświaty oraz pan Andrzej Siemianowski, Kujawsko-Pomorski Wicekurator Oświaty. Wśród zagadnień związanych z efektami kształcenia podejmowano tematy dotyczące m.in. pracy z uczniem zdolnym, wdrażania reformy programowej, wniosków z nadzoru pedagogicznego w obszarze ewaluacji. Istotnym wątkiem były kwestie związane z rzetelnym, obiektywnym mierzeniem efektów kształcenia, ze szczególnym uwzględnieniem wskaźnika EWD Edukacyjnej Wartości Dodanej.

Wymiana poglądów, żywa i merytoryczna dyskusja zaowocowała sformułowaniem wielu wniosków. Wystąpienia zaproszonych gości, prezentacje i wypowiedzi uczestników konferencji i wskazują następujące kierunki działań:

W obszarze ewaluacji wskazano wiele obszarów i czynników, które mają największy wpływ na efekty kształcenia. Za szczególnie ważne uznano wskaźniki z obszaru procesy, zwłaszcza spełnienie wymagań: „Procesy mają charakter zorganizowany” i „Prowadzone są działania służące wyrównywaniu szans edukacyjnych”. Na podstawie przeprowadzonych ewaluacji przedstawiono następujące wnioski:

  • W szkołach analizuje się wyniki egzaminów, analiz tych dokonują zespoły nauczycieli
    w celu oceny skuteczności kształcenia i poprawy efektywności,
  • Prowadzona jest analiza ilościowa i jakościowa  wyników egzaminu maturalnego
    z wykorzystaniem  różnych metod,
  • Szkoły kształtują u uczniów umiejętności  rozwiązywania problemów i prezentacji zadań,  samodzielność, autonomiczność w podejmowaniu różnorodnych aktywności na rzecz własnego   rozwoju i rozwoju szkoły, 
  • Uczniowie znają obowiązujące  normy społeczne,  natomiast poziom respektowania jest zróżnicowany,
  • Szkoły tworzą bogatą ofertę  zajęć dodatkowych,
  • Modyfikowane są metody, formy pracy, wynikowe  plany nauczania i plany zajęć dodatkowych,
  • W celu poprawy efektywności kształcenia należy wykorzystywać opinie uczniów
    z zakresie doboru i  metod pracy wspomagającej  ich zainteresowania i motywację,
  • W celu podniesienia wyników kształcenia należy podejmować systemowe działania ograniczające absencję uczniów.

W czasie konferencji przedstawiono również wnioski z wdrażania podstawy programowej w liceach ogólnokształcących. Przede wszystkim zwrócono uwagę na problemy  w organizacji kształcenia w klasie I w roku szkolnym 2012/2013. Najczęściej wymieniano następujące kwestie:

  • Większość ankietowanych negatywnie oceniła zredukowanie w liceum do minimum przedmiotów przyrodniczych, które, ich zdaniem spowoduje, że ¾  populacji licealistów będzie kończyło naukę fizyki lub geografii w wieku 16 lat,  tj. po pierwszej klasie liceum,
  • Podnoszono również problem słabego przygotowania absolwentów gimnazjum. Zdaniem respondentów do klas pierwszych w założeniu mieli przyjść uczniowie znajdujący się w trakcie czteroletniego kursu nauczania z większości przedmiotów, rzeczywistość pokazuje, że młodzież nie została zaopatrzona na etapie gimnazjum w odpowiednią wiedzę, która miała być podstawą do nauki w liceum. W praktyce w wielu przypadkach dużą część czasu należy poświęcić na uzupełnienie braków  z gimnazjum,
  • W przypadku oddziałów złożonych z uczniów zdolnych realizacja przedmiotów tylko i wyłącznie w zakresie podstawowym przez cały pierwszy rok nauki wydaje się pozbawiona sensu. Uczniowie ci są w stanie opanować materiał w znacznie krótszym czasie i chcieliby mieć możliwość rozpoczęcia nauki wybranych przedmiotów
    w zakresie rozszerzonym szybciej niż dopiero w drugiej klasie,
  • Jedna godzina  lekcyjna w tygodniowym planie zajęć z wielu przedmiotów w klasie I nie pozwala na efektywne utrwalenie wiedzy i umiejętności uczniów.
  • Zgłaszano również problemy z wyrównaniem poziomu wiedzy i umiejętności uczniów
    z różnych gimnazjów, szczególnie na zajęciach o 30 godzinnym wymiarze w cyklu nauczania.
  • Istnienie w placówce jednego oddziału ogranicza możliwości wyboru większej liczby przedmiotów na poziomie rozszerzonym w klasie drugiej,
  • Często podnoszonym problemem był również utrudniony wybór podręczników w czasie przewidzianym przez przepisy prawa; do szkoły trafiały próbki podręczników, a nie kompletne egzemplarze.
  • Zdaniem wielu ankietowanych dyrektorów najwięcej problemów w organizacji kształcenia sprawiła maksymalna tygodniowa liczba godzin przeznaczonych na realizację obowiązkowych zajęć edukacyjnych w każdej klasie. Uznano, że utrudnia ona organizację nauczania, która spełnia oczekiwania najbardziej uzdolnionej młodzieży.

Istotnym wątkiem poruszanym w czasie konferencji były kwestie związane z rzetelnym, obiektywnym mierzeniem efektów kształcenia, ze szczególnym uwzględnieniem wskaźnika EWD Edukacyjnej Wartości Dodanej. W obszarze wskaźników jakości kształcenia sformułowano następujące wnioski.

•          Edukacyjna Wartość Dodana wraz z wynikiem egzaminu maturalnego nie wystarczają do pełnego opisu jakości (efektywności)  kształcenia i ogólniej  jakości szkolnej edukacji,

•          Obecnie obliczana  EWD edukacyjna wartość dodana dla liceów ogólnokształcących wymaga istotnego  doskonalenia. W analizie wyników egzaminów należy uwzględniać kontekst, który pomija  EWD,

•          W sytuacji, gdy uczniowie z wyższymi wynikami na egzaminach gimnazjalnych na ogół silnie wpływają pozytywnie na edukacyjną wartość dodaną a uczniowie z niskimi wynikami na egzaminach gimnazjalnych wpływają na ogół  negatywnie można podnosić wartość dodaną szkoły przez inne (w tym naganne) działania niż podnoszenie jakości edukacji, np. przez: pozbywanie się ze szkoły uczniów najsłabszych (uczniowie rezygnują z nauki ze względu na bardzo wysokie wymagania i brak wsparcia), zniechęcanie najsłabszych uczniów do zdawania matury,

•          W analizie należy uwzględniać specyfikę szkoły i świadome wybory uczniów

•          Warto ustalać własne wskaźniki i obserwować ich zmiany

W związku z kwestiami efektów kształcenia podjęto problem uczniów zdolnych. Podkreślano, że działalność uczniów zdolnych charakteryzuje się specyficznymi właściwościami, związanymi nie tylko z funkcjonowaniem poznawczym, ale
i osobowościowym. Stereotypowe przekonanie, że osoby zdolne nie potrzebują wsparcia, wydaje się być pozbawione podstaw. Ucznia zdolnego charakteryzuje: wysoki iloraz inteligencji, kreatywność, twórczość innowacyjna, oryginalność myślenia, otwartość, podejmowanie ryzyka, wrażliwość i bogata emocjonalność, łatwość osiągania sukcesów, skuteczność rozwiązywania problemów, zdolność analizy i syntezy, posiadanie pasji, konsekwencja w realizowaniu określonych celów. Uczeń zdolny to perfekcjonista, prezentujący  sposób myślenia typu: wszystko albo nic. Takie podejście do życia prowadzi do ciągłego stresu, który towarzyszy nierealistycznym, trudnym do zrealizowania  planom.

Gospodarze spotkań, prelegenci, zaproszeni goście, podnosili wiele innych kwestii, z których najistotniejsze jest przekonanie, że:

•          Osiąganiu celów kształcenia dobrze sprzyja zorganizowany system monitorowania realizacji programów nauczania (podstawy programowej),

•          Umożliwienie wyboru rozszerzeń w klasie II lub w klasie I po pierwszym semestrze  sprzyja trafności wyborów rozszerzeń przez uczniów,

•          Udział uczniów klas starszych w procesie doradzania wyboru ścieżek kształcenia jest dobrze przyjmowany przez uczniów klas pierwszych i pozytywnie wpływa na trafność podejmowanych decyzji,

•          Nauczanie historii może odbywać się nie tylko w ramach przedmiotów – dobre efekty przynosi także stosowanie innych form, np. szkolne uroczystości, szkolne muzea, rekonstrukcje itp.

•          Jakość kształcenia zależy w dużym stopniu od zakresu i jakości pomocy psychologiczno – pedagogicznej,

•          Na jakość edukacji silnie wpływają innowacyjne, wzmacniające motywację wewnętrzną  metody kształcenia oraz zróżnicowana oferta zajęć pozalekcyjnych rozwijających zainteresowania i uzdolnienia,

•          Warto szeroko stosować w liceach ogólnokształcących metodę projektu.

Ponadto przedstawiciele ośrodków kształcenia nauczycieli byli zgodni, że należy, propagować nowy system wspomagania szkół i placówek, kontynuować działania w celu  opracowania rocznego planu wspomagania, dokonywać systematycznej analizy realizacji ewaluacji wewnętrznej w celu opracowania wniosków i ich wdrażania. 

Szansę rozwoju swoich szkół dyrektorzy liceów upatrują  przede wszystkim w doskonaleniu kompetencji metodycznych nauczycieli, w optymalnej organizacji pracy szkoły, w zapobieganiu niskiej frekwencji uczniów na zajęciach szkolnych oraz  w szczególności w wykorzystaniu wspierającej funkcji oceniania wewnątrzszkolnego. Zdaniem uczestników konferencji spotkania te dały również możliwość wymiany doświadczeń z zakresu zarządzania oświatą samorządową w szkolnictwie ponadgimnazjalnym oraz były doskonałą okazją do przedstawienia stanowiska na temat wdrażanych  i proponowanych zmian w liceach ogólnokształcących.

 

W załączeniu wybrane materiały, prezentowane w czasie konferencji

 

 

 




© Copyright 2014 Kuratorium Oświaty w Bydgoszczy

Projekt i opracowanie: ix.pl